سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )

مقدمه 14

تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )

« چون غرض آمد هنر پوشيده شد صد حجاب از دل به سوى ديده شد » ! كتاب حاضر « تذكرة الخواص » از نويسنده‌اى فرهيخته و دانشمندى نامدار از علماى اهل سنّت به نام سبط بن جوزى است ، چون آقاى سيد محمّد صادق بحر العلوم شرح حال وى را در مقدمهء كتاب آورده‌اند ( كه اين جانب به فارسى برگرداندم ) از اين رو نيازى به معرفى بيشتر نيست اما در مورد محتواى كتاب چنان كه از نام آن پيداست شرح حال خواص اوليا و ويژگان از اهل بيت ؛ حضرت صديقه طاهره سلام اللّه عليها و ائمهء معصومين عليهم السلام است ، از آن جهت كه نويسنده از علماى بزرگ عامه است و فضايل ائمهء شيعه و اهل بيت ( ع ) را به اين زيبايى نوشته جاى بسى شكر و سپاس است كه گفته‌اند : خوشتر آن باشد كه سرّ دلبران * گفته آيد در حديث ديگران با وجود اين ، نكته‌هايى به شرح زير قابل ذكر است : 1 - در مواردى از نقل قولها و اظهار نظرها شائبه‌اى از تعصب و رگه‌هايى از عصبيّت به چشم مىخورد به طور مثال در چند مورد پس از نقل روايتى از كتاب « الفضائل » احمد بن حنبل و مآخذ ديگر ، عبارتى به اين مضمون دارد : « به دليل اين كه در سلسلهء راويان اين حديث ، فلان شخص چون مذهب رافضى دارد و يا منتسب به رافضى است ، مردود شمرده‌اند ، از اين رو ما از طريق ديگرى كه تمام راويان ، ثقه و از عامه هستند نقل مىكنيم » ! ! 2 - مطالب تاريخى و سخنانى كه از راويان معلوم الحال مانند سيف و ديگر كسانى كه بزرگان به روايات آنان به ديدهء ترديد مىنگرند ، نقل شده است كه با مختصر تحقيق ، انسان به اين نتيجه مىرسد كه در منابع معتبر شيعى و سنى نقل نشده و يا منحصرا مورّخانى از قبيل طبرى از قرن چهارم به بعد نقل كرده‌اند ؛ به عنوان نمونه ، بردن سر مقدس امام حسين ( ع ) به مدينه نزد والى آنجا و جسارت و اهانت وى به آن سر مقدس ، در هيچ يك از منابع شيعه و منابع معتبر دست اول عامه نيامده است . 3 - نويسنده ، اشعارى منسوب به امير المؤمنين ( ع ) را نقل كرده است كه پاره‌اى از آنها حتّى در ديوان منسوب به امير المؤمنين عليه السلام ( با شرح ميبدى ) - با